Umowy dotyczące spadku po osobie żyjącej

Przyszły spadkodawca nie może umówić się z przyszłymi spadkobiercami, jakie składniki majątku im przeznaczy, jak też oni nie mogą umówić się ze spadkodawcą o to, jakie spodziewane profity ich czekają. Chyba, że mowa jest o dziedziczeniu ustawowym i jest to umowa o zrzeczenie się dziedziczenia. Umowa ta musi być zawarta w formie aktu notarialnego.

Kogo obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia

Jeśli nie umówiono się inaczej to zrzeczenie się obejmuje również zstępnych zrzekającego się.

Można jednak zastrzec, że umowa dotyczy tylko spadkobiercy zawierającego taką umowę. Wówczas zstępni takiego spadkobiercy dziedziczą na zasadach ogólnych.

Skutek zrzeczenia się przejawia się w tym, ze spadkobierca zrzekający traktowany jest jako osoba, która nie dożyła otwarcia spadku. Wówczas do dziedziczenia dochodzą jego dzieci albo jeśli dzieci już nie żyją - wnuki. Jeśli natomiast umowa obejmowała wszystkich zstępnych to oni też są traktowani jako ci, którzy nie dożyli otwarcia spadku. Wszystkim tym osobom nie przysługuje również prawo do zachowku. 

Instytucja ta najczęściej stosowana w takich przypadkach, gdy rodzic daruje jednemu z dzieci istotny składnik majątku, a więc, aby już ten nadmiernie obdarowany za życia, nie korzystał również z majątku po śmierci spadkodawcy, kosztem pozostałych spadkobierców ustawowych.

Umowa wzajemna bądź zastrzeżenie warunku

Możliwe jest zawarcie umowy wzajemnej w tym zakresie, tzn. w jednej umowie zarówno bezpłatne przysporzenie od przyszłego spadkodawcy na rzecz zrzekającego się, jak też zrzeczenie się. Wówczas żadna ze stron nie obawia się, że zostanie wprowadzona w błąd przez drugą stronę, krótko mówiąc, aby uniknąć takich sytuacji, że przyszły spadkodawca dokonał już darowizny na rzecz przyszłego spadkobiercy, a przyszły spadkobierca odmówi zawarcia umowy w zakresie zrzeczenia się, można obie umowy zawrzeć jednocześnie, w jednej umowie.