Wielkość zapisu można kwestionować jedynie, jeśli wobec wykonawcy zapisu (spadkobiercy) skierowane są roszczenia z tytułu zachowku. Wówczas może zapis zmniejszyć tak, aby w spadku pozostał mu majątek odpowiadający wielkości zachowku przysługującego jemu samemu.

Jednakże jeśli zapisobiorca jest jednocześnie spadkobiercą (a zapis po prostu zwiększa ich udział spadkowy) - pozostali spadkobiercy mogą dochodzić od niego zachowku- jeśli to co w spadku pozostanie, nie wystarczy na pokrycie wartości zachowku.

Zobacz serwis: Darowizny

3. Darowizna

Udzielenie darowizny wbrew pozorom łączy się ze sporym ryzykiem dla obdarowanego. W szczególności jeśli przedmiotem darowizny jest przedmiot wartościowy (np. mieszkanie, czy gospodarstwo rolne), które wyczerpują prawie w całości majątek spadkodawcy. Wówczas jego spadkobiercy ustawowi mogą domagać się od obdarowanego zachowku.

Możliwość wykorzystania darowizny do wyliczania zachowku ustaje jednak z czasem – ale tylko wobec osób nie będących spadkobiercami ustawowymi spadkodawcy. Darowizna udzielona takiej osobie przestaje być wliczana do spadku po 10 latach od jej udzielenia (zakładając że darczyńca będzie żył tak długo). Osoba nie należąca do spadkobierców ustawowych nie musi być wcale osobą obcą

Jan Kowalski chcąc aby w rodzinie jego córki znalazło się mieszkanie (jest skonfliktowany ze swoim synem – ale nie na tyle żeby go wydziedziczyć) . Jeśli przekaże jej mieszkanie w darowiźnie – jego syn będzie mógł dochodzić od siostry zachowku. W tym celu postanowił darowizny udzielić zięciowi. Jeśli Jan Kowalski będzie żył jeszcze 10 lat – jego syn nie będzie miał żadnych roszczeń z tytułu zachowku wobec szwagra.

4. Poprzez umowę dożywocia

Podobnego ryzyka nie niesie przekazanie nieruchomości w drodze dożywocia (tj. przekazania w zamian za prawo do dożywotniego mieszkania i opieki). Taki lokal (budynek) mieszkalny, można skutecznie wyłączyć zarówno z masy spadku, jak i z podstawy do obliczania zachowku.

Zobacz serwis: Postępowanie spadkowe