Zapis windykacyjny

W obecnym stanie prawnym, spadkodawca nie może zadecydować, jakie przedmioty wchodzące w skład spadku przypadną określonym osobom (spadkobiercom) po jego śmierci. Dla osób sporządzających testament było często niezrozumiałe, dlaczego nie mogą przekazać przedsiębiorstwa - osobie X (co do której spadkodawca wiedział, że będzie zainteresowana jego prowadzeniem), nieruchomości - osobie Y, natomiast reszty spadku - osobie Z. Powołanie do spadku, na gruncie obecnie obowiązujących przepisów prawnych, oznacza powołanie do całości lub części masy spadkowej, bez wyodrębnienia poszczególnych składników majątkowych, wchodzących w jej skład. Spadkodawca może jedynie w drodze zapisu zobowiązać spadkobiercę (ustawowego lub testamentowego) do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby. Jednak w sytuacji, gdy spadkobierca nie chce wydać przedmiotu zapisu, rodzi to wiele trudności dla zapisobiercy (czyli osoby uprawnionej z tytułu zapisu), który chcąc uzyskać przedmiot zapisu, zmuszony jest dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. To zaś wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów i jest dość czasochłonne.

Zobacz: Dziedziczenie przez dziadków

Aby usunąć powyższe niedogodności, nowelizacja wprowadza instytucję zapisu windykacyjnego. Będzie on polegał na tym, że w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku. Podkreślić należy, że przekazanie określonego przedmiotu konkretnej osobie będzie mogło nastąpić tylko w drodze testamentu notarialnego. Jest to uzasadnione zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, ponieważ zapis windykacyjny jest przewidziany jako instytucja prawna obejmująca co do zasady przedmioty o znacznej wartości.